Cypr awansuje, Polska spada. Co mówią najnowsze ratingi?

Cypr odzyskuje finansową wiarygodność, podczas gdy Polska otrzymała pierwszą od wielu lat obniżkę oceny kredytowej. S&P Global Ratings podniosła rating Republiki Cypryjskiej z A- do A, natomiast Moody’s obniżyła rating Polski z A2 do A3.

Decyzje zapadły niemal jednocześnie, ale pokazują dwa odmienne kierunki. Cypr korzysta z nadwyżek budżetowych i szybko zmniejsza zadłużenie. Polska nadal rozwija się gospodarczo, jednak utrzymuje wysokie deficyty, a jej dług publiczny rośnie.

Cypr wraca do ratingu A

S&P Global Ratings podniosła długoterminowy rating kredytowy Cypru z A- do A. Perspektywa pozostała pozytywna, co oznacza, że w kolejnych latach możliwa jest następna podwyżka.

To najwyższa ocena przyznana Republice Cypryjskiej przez S&P od 2011 roku. Jest także kolejnym sygnałem, że kraj odbudował wiarygodność finansową utraconą podczas kryzysu bankowego.

Rating kredytowy można porównać do oceny zdolności państwa do terminowego regulowania swoich zobowiązań. Agencje analizują między innymi:

• wysokość długu publicznego,
• deficyt lub nadwyżkę budżetową,
• tempo wzrostu gospodarczego,
• stabilność instytucji,
• odporność gospodarki na kryzysy,
• ryzyko polityczne i geopolityczne.

Im wyższy rating, tym mniejsze ryzyko widzą inwestorzy kupujący obligacje danego państwa.

Polska z pierwszą obniżką od lat

W tym samym czasie Moody’s obniżyła długoterminowy rating Polski z poziomu A2 do A3. Perspektywa została zmieniona z negatywnej na stabilną.

To oznacza, że agencja nie zapowiada obecnie kolejnej obniżki, ale uznała, że dotychczasowa ocena nie odpowiada już sytuacji polskich finansów publicznych.

Moody’s wskazała przede wszystkim na utrzymujące się wysokie deficyty budżetowe oraz rosnące zadłużenie. Na państwowe wydatki wpływają między innymi koszty obronności, programów społecznych, obsługi długu i inwestycji publicznych.

Polska gospodarka nadal rośnie i pozostaje odporna na wiele zewnętrznych problemów. Nie wystarczyło to jednak, by zrównoważyć obawy dotyczące finansów państwa.

Czy Cypr ma obecnie wyższy rating niż Polska?

Porównanie nie jest całkowicie bezpośrednie, ponieważ decyzje wydały dwie różne agencje, stosujące odrębne oznaczenia.

S&P przyznała Cyprowi ocenę A, natomiast Moody’s ocenia Polskę na A3. W przybliżonym porównaniu skal rating A3 w systemie Moody’s odpowiada poziomowi A- stosowanemu przez S&P.

Sama S&P utrzymywała podczas ostatniego przeglądu rating Polski na poziomie A- ze stabilną perspektywą. Oznacza to, że także w jej skali Cypr znajduje się obecnie o jeden stopień wyżej.

Dlaczego Cypr awansuje?

Najważniejszym powodem jest szybkie zmniejszanie zadłużenia. S&P przewiduje, że Cypr będzie w najbliższych latach osiągał nadwyżki budżetowe wynoszące średnio nieco poniżej 3 procent produktu krajowego brutto.

Według prognoz agencji zadłużenie netto sektora publicznego może do 2029 roku spaść do około 31 procent PKB. Pomóc mają wzrost gospodarczy, ostrożna polityka budżetowa oraz dochody generowane przez rozwijające się sektory gospodarki.

Agencja zwróciła również uwagę na napływ zagranicznych inwestycji oraz stopniowe zwiększanie różnorodności gospodarki. Obok turystyki i nieruchomości coraz większą rolę odgrywają technologie, finanse i profesjonalne usługi dla biznesu.

Dlaczego ocena Polski spadła?

W przypadku Polski problemem nie jest brak wzrostu gospodarczego. Moody’s dostrzega odporność gospodarki, duży rynek wewnętrzny i znaczenie inwestycji finansowanych ze środków Unii Europejskiej.

Negatywnie oceniono jednak kondycję finansów publicznych. Utrzymujące się wysokie deficyty powodują szybki wzrost zadłużenia, a przestrzeń do zmniejszania wydatków pozostaje ograniczona.

Sytuację komplikuje także spór polityczny między rządem a prezydentem. Może on utrudniać przyjmowanie ustaw potrzebnych do ograniczenia deficytu i zwiększenia dochodów państwa.

Polska nadal posiada rating inwestycyjny i nie jest uznawana za niewiarygodnego dłużnika. Obniżka stanowi jednak wyraźne ostrzeżenie, że dalsze pogarszanie finansów publicznych może mieć konsekwencje.

Czy mieszkańcy Cypru coś na tym zyskają?

Wyższy rating nie spowoduje automatycznego spadku rat kredytów, czynszów ani cen w sklepach. Oprocentowanie kredytów hipotecznych i konsumenckich zależy przede wszystkim od decyzji Europejskiego Banku Centralnego oraz polityki poszczególnych banków.

Lepsza ocena może jednak obniżać koszt, po jakim państwo pożycza pieniądze. Jeżeli Cypr płaci mniej odsetek od swojego zadłużenia, większa część budżetu może zostać przeznaczona na inwestycje, ochronę zdrowia, edukację albo infrastrukturę.

Korzystać mogą również banki oraz duże przedsiębiorstwa pozyskujące kapitał na międzynarodowych rynkach. Pośrednio może to sprzyjać inwestycjom i tworzeniu miejsc pracy.

Dwa kraje, dwa kierunki

Sytuacja Cypru i Polski dobrze pokazuje, że szybki wzrost gospodarczy nie jest jedynym elementem ocenianym przez agencje ratingowe.

Cypr rozwija się wolniej niż Polska, ale systematycznie zmniejsza dług i osiąga nadwyżki budżetowe. Polska rośnie szybciej, jednak równocześnie notuje wysokie deficyty i zwiększa zadłużenie.

Powrót Cypru do ratingu A nie rozwiązuje problemów związanych z kosztami życia, cenami energii i dostępnością mieszkań. Jest jednak potwierdzeniem, że po kryzysie bankowym kraj przeszedł długą drogę i obecnie jest oceniany jako bardziej wiarygodny finansowo niż od wielu lat.

Źródła: S&P Global Ratings, Moody’s Ratings, Ministerstwo Finansów RP, cypryjskie Ministerstwo Finansów.