Loukoumi z Geroskipou. Słodka historia, która trwa od 1895 roku

Loukoumi z Geroskipou to znacznie więcej niż popularny słodki przysmak. Jego historia rozpoczęła się w 1895 roku, kiedy Sofoklis Athanasiou wrócił do Geroskipou po latach spędzonych za granicą i rozpoczął produkcję według receptury, która później była przekazywana z pokolenia na pokolenie.

Ponad 130 lat później miękkie kostki oprószone cukrem pudrem nadal są jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Geroskipou. Produkt zapisał się także w historii wyspy jako pierwszy cypryjski produkt wpisany w 2007 roku do unijnego rejestru Chronionych Oznaczeń Geograficznych (PGI).

Loukoumi z Geroskipou powstaje od końca XIX wieku

Według Komisji Europejskiej historia produktu rozpoczęła się, gdy Sofoklis Athanasiou wrócił do rodzinnego Geroskipou z recepturą i pomysłem na własną działalność. Założył niewielki zakład i rozpoczął produkcję słodyczy, która z czasem stała się charakterystycznym elementem miejscowości.

Tradycja była następnie przekazywana kolejnym pokoleniom. Choć współczesna produkcja korzysta z nowocześniejszego wyposażenia, podstawowa metoda przygotowywania loukoumi pozostała bardzo zbliżona do tej stosowanej przed ponad stu laty.

Bez żelatyny i glukozy

Jedną z cech wyróżniających chronione Loukoumi Geroskipou PGI jest receptura. Podstawą są cukier, skrobia kukurydziana i woda, a smak nadają naturalne aromaty lub dodatki. W przeciwieństwie do wielu podobnych wyrobów Loukoumi Geroskipou nie zawiera żelatyny ani glukozy.

Masa jest długo gotowana i nieustannie mieszana, aż osiągnie charakterystyczną sprężystą konsystencję. Następnie trafia do form, stygnie, jest krojona na niewielkie kawałki i najczęściej obtaczana w cukrze pudrze lub wiórkach kokosowych.

Róża, cytryna, masticha i bergamotka

Najbardziej tradycyjnym wariantem pozostaje loukoumi o aromacie róży. Do klasycznych smaków należą również cytryna, masticha oraz bergamotka.

Dzisiaj wybór jest znacznie większy. Można znaleźć wersje z pistacjami, migdałami i innymi orzechami, a także bardziej współczesne warianty, w tym czekoladowe. Mimo poszerzania oferty producenci nadal opierają się na tradycyjnej metodzie wytwarzania.

Słodycz związana z cypryjską gościnnością

Loukoumi przez dziesięciolecia nie było wyłącznie deserem. Podawano je podczas rodzinnych wizyt, uroczystości i spotkań, dlatego z czasem stało się częścią lokalnej tradycji gościnności.

Jego znaczenie wykraczało także poza samą Geroskipou. Oficjalna publikacja Republiki Cypryjskiej przypomina, że o miejscowym loukoumi wspominał już Nikos Kazantzakis w książce „Taxidevontas” z 1926 roku, a później I.M. Panagiotopoulos w publikacji „I Kipros Ena Taxidi” z 1962 roku.

Pierwszy cypryjski produkt z unijnym oznaczeniem PGI

Przełomowy był rok 2007. Loukoumi Geroskipou zostało pierwszym produktem z Cypru wpisanym do unijnego rejestru jako Protected Geographical Indication – Chronione Oznaczenie Geograficzne.

Oznaczenie PGI chroni związek produktu z określonym miejscem. W przypadku Loukoumi Geroskipou przynajmniej jeden z etapów produkcji, przetwarzania lub przygotowania musi odbywać się na obszarze objętym ochroną.

Dzięki temu nazwa nie jest jedynie określeniem rodzaju słodyczy – odnosi się do produktu związanego konkretnie z Geroskipou i miejscową tradycją produkcji.

Ponad 2,5 tony loukoumi i rekord Guinnessa

Historia miejscowego przysmaku ma również bardziej widowiskowy rozdział.

W 2004 roku producenci z Geroskipou przygotowali gigantyczne loukoumi ważące ponad 2,5 tony. Aphrodite Delights wymienia wydarzenie jako ustanowienie rekordu Guinnessa z wynikiem 2532 kg. Ówczesna relacja Cyprus Mail mówiła o 2543 kg i opisywała proces zgłaszania wyniku do Guinness World Records.

Do przygotowania rekordowego słodycza wykorzystano ponad dwie i pół tony cukru, około 350 kg skrobi kukurydzianej oraz 150 kg suszonych orzechów. Po prezentacji na placu w Geroskipou ogromne loukoumi zostało w ciągu kilku godzin zjedzone przez tysiące odwiedzających.

Geroskipou, czyli „święty ogród”

Ciekawa jest również sama nazwa miejscowości. Według oficjalnego portalu turystycznego pochodzi ona od greckich słów „Ieros Kipos” – „święty ogród”.

Miejsce wiązane jest z legendarnymi świętymi ogrodami Afrodyty, co dodatkowo wzmacnia turystyczną i kulturową tożsamość Geroskipou.

Tradycja nadal żyje

Do dziś w Geroskipou działają producenci kontynuujący miejscową tradycję, a loukoumi pozostaje jednym z produktów szczególnie kojarzonych z regionem Pafos. Oficjalny portal turystyczny wskazuje Geroskipou jako jedno z miejsc, w których nadal wytwarza się te słodycze tradycyjnymi metodami i bez konserwantów.

To właśnie połączenie prostej receptury, rodzinnej tradycji, ponadstuletniej historii i silnego związku z jednym miejscem sprawiło, że niewielka kostka słodyczy stała się częścią kulinarnego dziedzictwa wyspy.

Źródło: Komisja Europejska / Visit Cyprus / Press and Information Office of the Republic of Cyprus