Nowe banknoty euro. Maria Skłodowska-Curie i bocian wśród projektów

Europejski Bank Centralny pokazał dziesięć projektów nowych banknotów euro i zaprosił mieszkańców Europy do głosowania. Wśród propozycji znalazł się banknot 20 euro z Marią Skłodowską-Curie oraz serie przedstawiające europejskie rzeki i ptaki, w tym bociana białego.

W głosowaniu mogą uczestniczyć również Polacy – zarówno mieszkający w Polsce, jak i na Cyprze. EBC nie wprowadził ograniczeń dotyczących wieku, narodowości ani kraju zamieszkania. Ankieta jest anonimowa, dostępna po polsku i pozostanie otwarta do 21 września 2026 roku, do godz. 23:59 czasu środkowoeuropejskiego.

Polacy mogą zagłosować z Polski i Cypru

Głosowanie nie jest ograniczone wyłącznie do obywateli państw należących do strefy euro. Nie trzeba również posiadać konta bankowego, podawać numeru dokumentu ani potwierdzać miejsca zamieszkania.

Zgodnie z zasadami Europejskiego Banku Centralnego ankietę może wypełnić każdy, kto ma urządzenie z dostępem do internetu. Oznacza to, że głosować mogą:

• Polacy mieszkający na Cyprze;
• mieszkańcy Polski, mimo że kraj nie przyjął euro;
• obywatele innych państw europejskich;
• osoby niepełnoletnie;
• osoby posiadające obywatelstwo kraju spoza Unii Europejskiej.

Ankieta jest dostępna we wszystkich 24 oficjalnych językach Unii Europejskiej, w tym po polsku. System został przygotowany w taki sposób, aby ograniczyć możliwość wielokrotnego oddawania głosu przez tę samą osobę.

Maria Skłodowska-Curie na banknocie 20 euro

Najmocniejszym polskim akcentem jest propozycja greckiej projektantki Myrsini Vardopoulou. Jej seria została oznaczona w konkursie jako projekt E i należy do grupy „Kultura europejska”.

Na awersie banknotu 20 euro znalazła się Maria Skłodowska-Curie – urodzona w Warszawie fizyczka i chemiczka, dwukrotna laureatka Nagrody Nobla.

Projekt nie koncentruje się wyłącznie na rozpoznawalności przedstawionych osób. Jego autorka chciała podkreślić znaczenie ich pracy, idei i wpływu na rozwój europejskiej kultury oraz nauki.

Portret Skłodowskiej-Curie otaczają okrągłe formy i symbole nawiązujące do jej działalności naukowej. Projekt zachowuje niebieską kolorystykę kojarzoną z obecnym banknotem 20 euro.

Myrsini Vardopoulou od ponad 20 lat projektuje znaczki dla greckiej poczty. Ma na koncie ponad 250 projektów poświęconych między innymi igrzyskom olimpijskim, literaturze i kulturze.

Grecka projektantka nawiązuje także do mitologii

W projekcie E występują również inne postacie reprezentujące europejską kulturę. Poszczególne nominały nawiązują do sztuk widowiskowych, muzyki, nauki, literatury, sztuki oraz działań na rzecz pokoju.

Banknot 5 euro przedstawia Marię Callas, natomiast jego projekt odwołuje się także do Europy znanej z greckiej mitologii. Na mapie pojawiają się również Cypr i Malta.

Greckie pochodzenie projektantki nie oznacza jednak, że propozycja reprezentuje wyłącznie Grecję. Nowe banknoty mają być wspólne dla całej strefy euro i nie mogą wyglądać jak waluta jednego państwa.

Bocian to drugi motyw szczególnie bliski Polakom

Wśród propozycji znalazło się pięć serii opartych na temacie „Rzeki i ptaki”. Przedstawiają europejskie krajobrazy oraz gatunki związane z kolejnymi etapami biegu rzeki – od górskich źródeł aż po ujście do morza.

Na projektach banknotu 50 euro pojawia się bocian biały. Nie jest to wyłącznie polski symbol, ponieważ ptak występuje w wielu regionach Europy. W Polsce zajmuje jednak szczególne miejsce w kulturze i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów wiejskiego krajobrazu.

Wybierając serię z rzekami i ptakami, uczestnik głosowania może więc wskazać projekt, w którym na jednym z nominałów znalazł się bocian.

Nie wybiera się jednak oddzielnie postaci i ptaków dla każdego banknotu. Głos dotyczy całej spójnej serii od 5 do 200 euro.

Dziesięć projektów i dwa główne tematy

Do finału zakwalifikowano dziesięć propozycji oznaczonych literami od A do J. Pięć z nich dotyczy kultury europejskiej, a pięć europejskich rzek i ptaków.

Projekty A, C, E, F i G przedstawiają różne interpretacje kultury. Pojawiają się w nich postacie historyczne, współczesne przestrzenie społeczne, symbole związane ze sztuką oraz elementy pokazujące wymianę wiedzy i idei.

Projekty B, D, H, I oraz J pokazują ptaki w powiązaniu z wodą i krajobrazami. Na rewersach pojawiają się instytucje Unii Europejskiej oraz mapa Europy.

Do konkursu zgłosiło się ponad 1200 projektantów. Do przygotowania pełnych propozycji zaproszono 25 osób i zespołów, a niezależne jury składające się z 21 ekspertów wybrało dziesięciu finalistów.

Galeria projektów nowych banknotów euro

Poniższy blok należy wkleić do WordPressa jako „Własny HTML”:

Głosowanie nie przesądzi samodzielnie o wyniku

Wynik internetowej ankiety będzie ważnym elementem procesu, ale nie oznacza automatycznego wyboru projektu z największą liczbą głosów.

Równolegle niezależna firma badawcza prowadzi reprezentatywne badanie wśród mieszkańców strefy euro. Rada Prezesów EBC weźmie pod uwagę wyniki obu ankiet, ocenę konkursowego jury oraz analizę techniczną projektów.

Ostateczna decyzja ma zostać podjęta pod koniec 2026 roku. Dopiero później rozpocznie się szczegółowe przygotowywanie zabezpieczeń i produkcji.

Na pojawienie się nowych banknotów w portfelach trzeba będzie poczekać kilka lat. Nie zapadła jeszcze decyzja dotycząca dokładnego terminu ich wprowadzenia.

Nominały i kolory prawdopodobnie się nie zmienią

Planowana seria ma obejmować banknoty o nominałach 5, 10, 20, 50, 100 i 200 euro. EBC zakłada, że ich dominujące kolory oraz rozmiary prawdopodobnie pozostaną zbliżone do obecnych.

Ma to ułatwić rozpoznawanie pieniędzy oraz ograniczyć koszty dostosowania bankomatów, urządzeń sprawdzających i maszyn obsługujących gotówkę.

Nowe banknoty otrzymają jednak udoskonalone zabezpieczenia. Mają być trudniejsze do podrobienia, łatwiejsze do używania przez osoby z problemami ze wzrokiem i bardziej przyjazne dla środowiska.

Dotychczasowe banknoty nie stracą nagle ważności. EBC zapewnia, że zachowają swoją wartość i będą mogły pozostawać w obiegu także po wprowadzeniu kolejnej serii.

Głosowanie trwa tylko do 21 września

Ankieta zostanie zamknięta 21 września 2026 roku o godz. 23:59 czasu środkowoeuropejskiego. Na Cyprze będzie wtedy już 00:59 w nocy z 21 na 22 września.

Polacy nie muszą więc mieszkać w strefie euro, aby wyrazić swoją opinię. Mogą głosować zarówno z Polski, jak i z Cypru.

Wybór nie sprowadza się wyłącznie do wyglądu jednego banknotu. Każda propozycja tworzy pełną serię sześciu nominałów.

Jeżeli projekt E zwycięży, Maria Skłodowska-Curie może pojawić się na jednym z najczęściej używanych banknotów w Europie. Jeżeli wybrana zostanie jedna z przyrodniczych serii, na banknocie 50 euro może znaleźć się bocian.

Źródła: Europejski Bank Centralny, Centralny Bank Cypru, Cyprus Mail.