Energia odnawialna na Cyprze. Polska wypada lepiej mimo mniejszej ilości słońca

Energia odnawialna na Cyprze odpowiadała w czerwcu 2026 roku za 36,8 procent krajowej produkcji prądu. W Polsce udział ten wynosił w tym samym miesiącu niemal 39 procent. Polska osiągnęła lepszy wynik również w kwietniu i maju.

Oba państwa pozostawały jednak poniżej średniej Unii Europejskiej. W drugim kwartale 2026 roku odnawialne źródła dostarczyły 54,1 procent energii elektrycznej produkowanej w UE. Cypr, mimo jednych z najlepszych warunków słonecznych w Europie, nadal nie wykorzystuje w pełni swojego potencjału.

Energia odnawialna na Cyprze przekroczyła 36 procent

Dane Eurostatu pokazują, że udział źródeł odnawialnych w cypryjskiej produkcji energii wzrastał w pierwszych miesiącach drugiego kwartału.

W kwietniu wynosił 34,66 procent, w maju zwiększył się do 36,84 procent, a w czerwcu pozostał na podobnym poziomie – 36,80 procent.

W lipcu nastąpił wyraźny spadek do 29,98 procent. Dla Polski najnowsze porównywalne miesięczne dane obejmują pełny drugi kwartał, dlatego lipca nie uwzględniamy w bezpośrednim zestawieniu obu państw.

Polska przed Cyprem w każdym miesiącu kwartału

W Polsce udział OZE w produkcji netto energii elektrycznej wynosił:

• 39,49 procent w kwietniu,
• 40,17 procent w maju,
• 38,98 procent w czerwcu.

Polska wyprzedzała zatem Cypr we wszystkich trzech miesiącach, choć różnica stopniowo malała. W kwietniu wynosiła około 4,8 punktu procentowego, w maju 3,3 punktu, a w czerwcu już tylko 2,2 punktu.

Dlaczego mniej słoneczna Polska osiąga lepszy wynik?

Porównanie pokazuje, że liczba słonecznych dni nie przesądza o udziale zielonej energii w krajowym systemie.

Cypr opiera rozwój OZE przede wszystkim na fotowoltaice. Polska korzysta natomiast z bardziej zróżnicowanego zestawu źródeł. Oprócz szybko rozwijających się instalacji słonecznych istotną rolę odgrywają elektrownie wiatrowe, biomasa oraz elektrownie wodne.

Wiatr może produkować energię również nocą i w okresach, gdy nasłonecznienie jest niewielkie. Dzięki temu odnawialne źródła mogą uczestniczyć w produkcji przez większą część doby.

Polski system jest także połączony z sieciami innych państw europejskich. Ułatwia to bilansowanie produkcji i zapotrzebowania oraz częściowo ogranicza problemy związane z nadmiarem energii w określonych godzinach.

Cypr pozostaje daleko za średnią UE

W całej Unii Europejskiej ze źródeł odnawialnych pochodziło w drugim kwartale 54,1 procent produkowanego prądu. Rok wcześniej było to 54,3 procent.

Zarówno Cypr, jak i Polska pozostawały więc poniżej średniej. Różnica była jednak większa w przypadku wyspy, której wynik oscylował wokół 35–37 procent.

Najwyższy udział zielonej energii odnotowano na Łotwie, gdzie wyniósł 97,7 procent. Kolejne miejsca zajęły:

• Dania – 94,3 procent,
• Chorwacja – 92,2 procent.

Najniższe wyniki zanotowały:

• Słowacja – 19,8 procent,
• Czechy – 20,9 procent,
• Malta – 24,5 procent.

Tak wysokie wyniki liderów nie wynikają wyłącznie z instalacji fotowoltaicznych. Łotwa i Chorwacja korzystają w dużym stopniu z energetyki wodnej, a Dania z elektrowni wiatrowych.

Słońce stało się największym źródłem OZE w UE

Energia słoneczna odpowiadała za 41,6 procent całej energii odnawialnej wyprodukowanej w Unii w drugim kwartale. Rok wcześniej było to 37 procent.

Kolejne źródła stanowiły:

• energia wiatrowa – 27,7 procent,
• energia wodna – 22,6 procent,
• odnawialne paliwa – 7,7 procent,
• geotermia i pozostałe źródła – 0,4 procent.

To pokazuje, że fotowoltaika rozwija się bardzo szybko. Jednocześnie państwa osiągające najwyższy udział OZE zazwyczaj nie polegają wyłącznie na jednym źródle.

Dlaczego wynik Cypru spadł w lipcu?

Udział odnawialnych źródeł nie zależy wyłącznie od tego, ile energii produkują panele. Jest obliczany w stosunku do całkowitej produkcji energii elektrycznej.

Latem gwałtownie rośnie zapotrzebowanie na prąd z powodu intensywnego używania klimatyzacji. Jeżeli dodatkowe potrzeby pokrywają elektrownie konwencjonalne, procentowy udział energii słonecznej może spaść, nawet podczas bardzo słonecznego miesiąca.

Problemem pozostają również ograniczone możliwości magazynowania oraz odizolowanie cypryjskiego systemu od sieci energetycznych innych państw.

Kiedy instalacje fotowoltaiczne produkują więcej energii, niż można w danym momencie wykorzystać, operatorzy muszą ograniczać ich pracę. Część potencjalnej produkcji zostaje więc utracona.

Panele nie wystarczą bez magazynów i nowej sieci

Rozwój fotowoltaiki na wyspie wyprzedził modernizację infrastruktury potrzebnej do wykorzystania całej dostępnej energii.

Rozwiązaniem mają być duże magazyny, które pozwolą przechowywać nadwyżki z godzin południowych i oddawać je do sieci wieczorem. Cypryjskie Przedsiębiorstwo Energetyczne przygotowuje inwestycje mające ograniczyć przymusowe wyłączanie instalacji odnawialnych.

Znaczenie może mieć także planowane połączenie energetyczne z Grecją. Umożliwiłoby eksport nadwyżek i import energii w godzinach zwiększonego zapotrzebowania. Projekt nadal napotyka jednak problemy finansowe i geopolityczne.

Porównanie z Polską pokazuje, że sam klimat nie gwarantuje wysokiego udziału zielonego prądu. Potrzebne są również zróżnicowane źródła, magazyny, nowoczesna sieć oraz możliwość wymiany energii z innymi państwami.

Źródła: Eurostat, Cyprus Business News, Cyprus Mail, Cypryjskie Przedsiębiorstwo Energetyczne.