Diesel przekroczył 2 euro. Ceny paliw znów idą w górę

Ceny paliw na Cyprze ponownie gwałtownie rosną. Na najdroższych stacjach litr oleju napędowego kosztuje już ponad 2 euro, benzyna 95 zbliżyła się do 1,70 euro, a średnia cena oleju opałowego wzrosła do 1,565 euro za litr, ustanawiając nowy rekord.

To prawdopodobnie nie koniec podwyżek. Jedna z firm paliwowych zapowiedziała już kolejną zmianę cenników, a podobne decyzje mogą podjąć pozostali importerzy. Przedstawiciele branży nie wykluczają nawet dwóch podwyżek w ciągu jednego tygodnia.

Diesel powyżej 2 euro na najdroższych stacjach

Przekroczenie granicy 2 euro nie oznacza, że tyle samo kosztuje diesel na każdej stacji. Ceny różnią się w zależności od firmy, miejscowości oraz konkretnego punktu sprzedaży.

Najwyższe stawki przekroczyły już jednak psychologiczną granicę 2 euro za litr. Średnia cena oleju napędowego pozostaje jeszcze około czterech centów poniżej historycznego rekordu z 2022 roku, ale kolejne zapowiadane podwyżki mogą szybko zmniejszyć tę różnicę.

Benzyna 95 kosztuje na części stacji około 1,70 euro za litr. Od początku obecnego kryzysu na Bliskim Wschodzie jej cena wzrosła łącznie o około 36 centów.

Jeszcze większy wzrost dotyczy diesla, który podrożał o około 53 centy na litrze.

Rekordowa cena oleju opałowego

Najbardziej niepokojąca sytuacja dotyczy oleju opałowego. Jego cena wzrosła o kolejne trzy centy i osiągnęła 1,565 euro za litr.

To więcej niż podczas poprzedniego szczytu cenowego w lipcu 2022 roku, krótko po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Od początku obecnego kryzysu cena oleju opałowego zwiększyła się już o około 61,4 centa na litrze.

Skutki najmocniej odczują mieszkańcy górskich miejscowości, w których zimą olej wykorzystywany jest do ogrzewania domów. Nawet stosunkowo niewielka dostawa oznacza obecnie znaczny wydatek.

Przy cenie 1,565 euro:

• 200 litrów kosztuje 313 euro,
• 500 litrów kosztuje 782,50 euro,
• 1000 litrów kosztuje 1565 euro.

Dla wielu gospodarstw domowych pełne uzupełnienie zbiornika przed zimą może więc oznaczać jednorazowy wydatek przekraczający tysiąc euro.

Kolejne podwyżki mogą nadejść w tym tygodniu

Przedstawiciel właścicieli stacji paliw Christodoulos Christodoulou poinformował w programie „Alpha Kalimera”, że jedna firma przekazała już informacje o nowych podwyżkach.

Pozostali importerzy mogą ogłosić zmiany cenników w najbliższych dniach. Niewykluczony jest również drugi ruch cenowy jeszcze w tym samym tygodniu.

Nie wiadomo jednak, o ile dokładnie wzrosną ceny ani czy wszystkie firmy wprowadzą podwyżki w tym samym czasie. Cenniki poszczególnych stacji mogą się więc jeszcze bardziej różnić.

Kierowcy tankujący większą ilość paliwa powinni porównać ceny przed wizytą na stacji. Różnica wynosząca pięć centów na litrze oznacza 2,50 euro przy tankowaniu 50 litrów.

Dlaczego paliwo drożeje, skoro ropa potaniała?

W ostatnich dniach cena ropy Brent spadła poniżej 100 dolarów za baryłkę. Może więc pojawić się pytanie, dlaczego kierowcy nie widzą obniżek na cypryjskich stacjach.

Cypr nie posiada czynnej rafinerii i nie sprowadza ropy po to, aby przetwarzać ją na miejscu. Importuje gotowe produkty, między innymi benzynę i olej napędowy.

Ich ceny zależą od notowań paliw rafinowanych, kosztów dostaw, dostępności produktów, kursów walutowych, zapasów oraz warunków, na jakich importerzy zawierali wcześniejsze kontrakty.

Spadek ceny ropy nie musi więc natychmiast oznaczać tańszej benzyny lub diesla. Pomiędzy zmianą na międzynarodowym rynku a dostawą paliwa na wyspę występuje również opóźnienie.

Europa ma coraz mniejsze zapasy diesla

Problem nie ogranicza się do Cypru. Europejski rynek oleju napędowego pozostaje pod presją z powodu ograniczonych dostaw oraz niskiego poziomu zapasów.

Według danych przytaczanych przez Reuters zapasy diesla w rejonie Amsterdamu, Rotterdamu i Antwerpii znajdowały się w lipcu około 16 proc. poniżej średniej z poprzednich pięciu lat.

Sytuację pogarszają konflikty na Bliskim Wschodzie i w Ukrainie, ograniczenia dotyczące rosyjskich produktów oraz problemy z dostawami do europejskich rafinerii.

Saudi Aramco miała również poinformować europejskich odbiorców, że w październiku nie dostarczy im saudyjskiej ropy. Rafinerie poszukują alternatywnych źródeł, co może zwiększać koszty zakupu i transportu.

Analitycy cytowani przez Reuters oceniają, że napięta sytuacja na rynku diesla może utrzymywać się nawet do 2027 roku. Każde kolejne ograniczenie dostaw lub awaria dużej rafinerii może wywołać następny wzrost cen.

Droższy transport przełoży się na ceny w sklepach

Rosnące ceny paliw zwiększają koszty przewozu produktów, pracy firm kurierskich, rolnictwa, budownictwa oraz działalności przedsiębiorstw korzystających z samochodów i maszyn.

Prezes Cypryjskiego Stowarzyszenia Konsumentów Marios Drousiotis ocenia, że skutki ostatnich podwyżek mogą zacząć być widoczne w cenach towarów i usług około połowy października.

Nie oznacza to, że każdy produkt podrożeje o taki sam procent. Wiele zależy od udziału transportu i energii w kosztach danej firmy. Presja może być jednak szczególnie zauważalna w przypadku żywności, dostaw i usług wymagających częstych przejazdów.

Rachunki za prąd mogą przekroczyć 300 euro

Wysokie pozostają również koszty energii elektrycznej. Według przedstawicielki Cypryjskiego Urzędu Energetycznego EAC wrześniowa cena wynosi około 30 centów za kilowatogodzinę razem z VAT.

Czteroosobowa rodzina bez instalacji fotowoltaicznej, która podczas letnich upałów intensywnie korzystała z klimatyzacji, może otrzymać za sierpień i wrzesień rachunek przekraczający 300 euro. Jest to jednak szacunek, ponieważ ostateczna kwota zależy od rzeczywistego zużycia.

Na razie nie wiadomo, czy ceny energii wzrosną od października. EAC posiada część uprawnień do emisji CO₂ kupionych wcześniej po niższych cenach. Może to pomóc ograniczyć skalę ewentualnych podwyżek, ale nie daje gwarancji utrzymania obecnych stawek.

Zima może być kosztowna

Największą niewiadomą pozostaje dalszy rozwój sytuacji na Bliskim Wschodzie. Jeżeli napięcie zacznie spadać, ceny surowców i gotowych paliw mogą się ustabilizować. Ponowne ograniczenie dostaw może jednak doprowadzić do kolejnych podwyżek.

Już teraz wiadomo, że rozpoczynający się sezon grzewczy będzie znacznie droższy dla gospodarstw wykorzystujących olej opałowy. Rekordowa cena paliwa pojawia się jeszcze przed okresem największego zapotrzebowania.

Kierowcy również nie powinni zakładać, że przekroczenie 2 euro przez diesel jest chwilowym, jednodniowym zjawiskiem. Kolejne zmiany cenników mogą pojawić się jeszcze w tym tygodniu.

Źródła: Phileleftheros, Alpha Cyprus, Cypryjskie Stowarzyszenie Konsumentów, EAC, Reuters, Bloomberg