Miały być 72 nowe autobusy w Pafos. Po dwóch latach były tylko 32

Operator komunikacji publicznej w Pafos zobowiązał się wprowadzić do własnej floty 72 nowe autobusy w ciągu 12 miesięcy. Kontrola przeprowadzona w lutym 2026 roku wykazała jednak, że warunki umowy spełniały tylko 32 pojazdy – mimo że od zakończenia okresu przejściowego minęły około dwa lata.

Z ustaleń CYPRNews wynika, że kontrolowana umowa dotyczy Organizacji Transportu Pafos – OSYPA, działającej obecnie jako Pafos Buses. Potwierdzają to data zawarcia kontraktu, jego dziesięcioletni okres obowiązywania, obszar świadczenia usług oraz zapowiadany w 2022 roku zakup dokładnie 72 nowych autobusów.

Nowe autobusy w Pafos miały pojawić się do lutego 2024 roku

Umowę pomiędzy Ministerstwem Transportu, Komunikacji i Robót a operatorem podpisano 30 listopada 2022 roku. Początkowo okres przejściowy miał zakończyć się po 12 miesiącach.

Operator zamówił 82 autobusy między 26 stycznia a 7 lutego 2023 roku. Ministerstwo uznało czas potrzebny na złożenie zamówień za uzasadniony i przesunęło ostateczny termin realizacji zobowiązań z 30 listopada 2023 na 7 lutego 2024 roku.

Zgodnie z planem wdrożenia po zakończeniu okresu przejściowego operator miał posiadać własną flotę liczącą 80 autobusów:

• 72 fabrycznie nowe pojazdy,
• trzy autobusy z 2010 roku przeniesione z poprzedniej umowy,
• pięć autobusów z 2015 roku przeniesionych z poprzedniej umowy.

Firma przedstawiła wcześniej zaświadczenie producenta potwierdzające możliwość dostarczenia zamówionych pojazdów w ciągu 12 miesięcy.

Skąd różnica między 32 a 34 autobusami?

W materiale Audytu wskazano, że do lutego 2026 roku operator wprowadził do eksploatacji 32 nowe autobusy odpowiadające zobowiązaniu zapisanemu w ofercie.

Tabela dołączona do dokumentu pokazuje jednak 34 nowe pojazdy. Nie jest to błąd: dwa dodatkowe autobusy należały do określonej kategorii, w której operator przekroczył zadeklarowaną wcześniej liczbę. Audyt nie zaliczył ich więc do wykonania podstawowego zobowiązania dotyczącego struktury floty.

W lutym 2024 roku w użyciu były 22 nowe autobusy, ale do oceny realizacji kontraktu zaliczono 20. W lutym 2026 roku tabela wykazywała 34 nowe pojazdy, z których 32 odpowiadały wymaganiom ocenianego planu.

Łącznie w lutym 2026 roku flota obejmowała:

• 34 nowe autobusy,
• 33 pojazdy przeniesione z wcześniejszej umowy,
• 18 autobusów wynajmowanych,
• łącznie 85 pojazdów.

Sam rozmiar floty był więc większy niż wymagane 80 autobusów. Problem polegał na jej strukturze – zamiast 72 nowych pojazdów znaczną część nadal stanowiły starsze lub wynajmowane autobusy.

Audyt: kary nie doprowadziły do wykonania umowy

Na operatora zostały nałożone kary finansowe, jednak Urząd Audytu podkreśla, że podstawowego celu kontraktu nadal nie osiągnięto.

Nawet jeżeli Ministerstwo Transportu działało w granicach umowy i wykorzystywało dostępne środki, po około dwóch latach od końca okresu przejściowego nadal brakowało 40 z 72 wymaganych nowych autobusów.

Audytor generalny Andreas Papaconstantinou wskazał, że sprawa budzi poważne wątpliwości dotyczące skuteczności nadzorowania kontraktów publicznych.

Urząd Audytu zwrócił uwagę na trzy główne problemy:

• brak szybkiego mechanizmu wymuszającego wykonanie istotnych warunków umowy,
• możliwość naruszenia zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania oferentów,
• ryzyko stworzenia niebezpiecznego precedensu dla innych zamówień publicznych.

Chodzi o operatora OSYPA w Pafos

W przedstawionym materiale operator określany jest jako „koncesjonariusz”, bez powtarzania nazwy firmy. Dostępne informacje pozwalają jednak jednoznacznie powiązać sprawę z Organismos Sygkoinonion Pafou – OSYPA.

To właśnie OSYPA podpisała z Ministerstwem Transportu 30 listopada 2022 roku dziesięcioletnią umowę na obsługę publicznych przewozów pasażerskich w okręgu Pafos.

W oficjalnych informacjach opublikowanych po podpisaniu kontraktu wskazywano, że operator kupi 72 nowe autobusy. Nowy system miał realizować około czterech milionów kilometrów rocznie, wobec 3,6 miliona kilometrów w poprzedniej umowie.

Obecnie operator posługuje się marką Pafos Buses i obsługuje między innymi połączenia w mieście, regionie, do Coral Bay, Polis Chrysochous oraz na lotnisko w Pafos.

Co będzie dalej z autobusami w Pafos?

Urząd Audytu nie kwestionuje samego faktu nałożenia kar, lecz ich skuteczność. Po 2,5 roku od pierwotnego terminu istotny warunek umowy nadal pozostaje niewykonany.

Nie podano wysokości naliczonych sankcji ani nowego terminu, do którego operator ma wprowadzić brakujące autobusy. Nie wiadomo również, czy Ministerstwo zamierza zastosować kolejne środki przewidziane w kontrakcie.

Najważniejsze pytanie dotyczy teraz nie liczby wszystkich pojazdów, lecz tego, kiedy flota zostanie odnowiona zgodnie ze strukturą, którą OSYPA przedstawiła w zwycięskiej ofercie.

Źródła: Urząd Audytu Republiki Cypryjskiej, Ministerstwo Transportu, ANT1, Philenews.