Zielone ścieżki rowerowe w Limassol. Dokąd prowadzą i dlaczego budzą emocje?

Na kolejnych ulicach Limassol pojawiły się charakterystyczne zielone pasy z symbolem roweru i strzałką wskazującą kierunek jazdy. Nie jest to wyłącznie nowe oznakowanie. Ścieżki rowerowe w Limassol są częścią budowanej trasy o długości około pięciu kilometrów, która ma połączyć dzielnice mieszkalne z istniejącą infrastrukturą rowerową.

Projekt od początku wywołuje jednak duże emocje. Mieszkańcy popierają rozwój transportu rowerowego, ale krytykują sposób wykonania niektórych odcinków, zwężenie jezdni, ograniczenie miejsc parkingowych i ustawienie plastikowych słupków. Po protestach pierwotny plan został częściowo zmieniony.

Zielona nawierzchnia ma zwiększyć widoczność

Widoczne na ulicach zielone pasy zostały wyznaczone bezpośrednio przy krawędzi jezdni. Biały symbol roweru wskazuje ich przeznaczenie, natomiast strzałka określa kierunek poruszania się.

Zielony kolor ma przede wszystkim odróżniać przestrzeń przeznaczoną dla rowerów od pozostałej części drogi. Jest szczególnie istotny w miejscach, w których trasa przebiega w pobliżu zaparkowanych samochodów, skrzyżowań, wjazdów na posesje albo pasów ruchu przeznaczonych dla innych pojazdów.

Nie jest to więc wyłącznie element dekoracyjny. Kierowcy powinni zwracać szczególną uwagę przed skręcaniem, otwieraniem drzwi zaparkowanego samochodu oraz przejeżdżaniem przez oznaczony pas.

Trasa ma około pięciu kilometrów

Nowa infrastruktura nie składa się z przypadkowo rozmieszczonych odcinków. Docelowo ma powstać ciągła trasa rowerowa o długości około pięciu kilometrów.

Według przedstawionego projektu zaczyna się ona przy ulicy Olympion, a następnie prowadzi między innymi ulicami:

• Emmanouil Roidi;
• Theklas Lysioti;
• Platonos;
• Georgiou Fasoulioti;
• Charalambou Mouskou;
• Kosti Palama;
• Ierou Lochou;
• Vasileos Georgiou;
• Ivikou.

Trasa przecina okolice Agias Zonis oraz aleję Makariou, a następnie prowadzi przez Spyrou Kyprianou. Ma zostać połączona z inwestycją przy Nikou Pattichi oraz z istniejącą infrastrukturą w rejonie liniowego parku Garillis.

Założeniem jest stworzenie połączenia pomiędzy dzielnicami mieszkalnymi, centrum miasta, parkiem liniowym i innymi trasami rowerowymi.

To część większego planu dla Limassol

Inwestycja stanowi jeden z pierwszych elementów Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej, określanego skrótem SUMP lub po grecku ΣΒΑΚ.

Plan nie obejmuje wyłącznie rowerów. Zakłada także rozwój buspasów, transportu publicznego, ruchu pieszego oraz innych sposobów poruszania się po mieście bez używania prywatnego samochodu.

Projekt realizuje cypryjski Departament Robót Publicznych. W przygotowaniu rozwiązań uczestniczyły władze Limassol oraz włoska firma konsultingowa Mic-Hub, pełniąca funkcję doradcy technicznego. Inwestycja otrzymała finansowanie z unijnego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Przygotowania trwały od kilku lat. Przedstawiciele miasta i Departamentu Robót Publicznych prowadzili rozmowy dotyczące przebiegu tras już w latach 2021–2022. Projekt zaprezentowano mieszkańcom podczas konsultacji publicznych w lutym 2023 roku.

Największy spór wywołały plastikowe słupki

Gwałtowne protesty rozpoczęły się, gdy przy nowych pasach rowerowych ustawiono setki czerwonych i pomarańczowych słupków oddzielających rowerzystów od samochodów.

Mieszkańcy niektórych ulic skarżyli się, że po zmianach jezdnia stała się zbyt wąska. Pojawiały się nagrania pokazujące trudności z przejazdem większych samochodów, autobusów i pojazdów dostawczych.

Wśród najczęściej zgłaszanych problemów wymieniano:

• ograniczenie miejsc parkingowych;
• utrudniony dostęp do domów i firm;
• problemy z mijaniem się większych pojazdów;
• wątpliwości dotyczące dojazdu służb ratunkowych;
• niewystarczającą widoczność przy niektórych skrzyżowaniach;
• nieestetyczny wygląd dużej liczby plastikowych słupków.

Część mieszkańców zaczęła nawet samodzielnie usuwać elementy oddzielające pasy. Służby ponownie je jednak montowały, wskazując, że mają zapobiegać parkowaniu samochodów na chodnikach i trasach rowerowych.

Plan został częściowo zmieniony

Po protestach Departament Robót Publicznych przeanalizował uwagi mieszkańców i władz lokalnych. Nie zrezygnowano z całej inwestycji, ale zatwierdzono kilka zmian.

Największa korekta dotyczy ulic Emmanouil Roidi i Theklas Lysioti. Znaczna część planowanej tam trasy miała zostać przeniesiona do sąsiedniego parku liniowego. Pozwala to zachować połączenie rowerowe, a jednocześnie zmniejszyć utrudnienia na ulicach mieszkalnych.

Zmodyfikowano również część miejsc parkingowych. Przy ulicy Theklas Lysioti szczególną uwagę zwrócono na okolice szkół, gdzie ma zostać zachowana możliwość krótkiego zatrzymania samochodu podczas przywożenia i odbierania dzieci.

Zmniejszona miała zostać także liczba plastikowych słupków na ulicach mieszkalnych. Część z nich pozostanie na początku i końcu poszczególnych odcinków oraz w miejscach wymagających wyraźnego oddzielenia ruchu.

Dlaczego nie usunięto wszystkich słupków?

Departament Robót Publicznych argumentował, że fizyczne rozdzielenie samochodów i rowerów wynika z przyjętych standardów bezpieczeństwa.

Całkowite usunięcie zabezpieczeń wymagałoby między innymi odpowiedniej oceny i zgody policji. Bez żadnego oddzielenia kierowcy mogliby ponownie wykorzystywać zielone pasy jako miejsce do parkowania lub krótkiego postoju.

Rozważane jest jednak zastosowanie na wybranych ulicach koncepcji współdzielonej przestrzeni. W takim miejscu kierowcy, rowerzyści i piesi korzystają ze wspólnego obszaru, ale obowiązuje niższa prędkość oraz rozwiązania wymuszające ostrożniejszą jazdę.

Kierowcy muszą uważać na rowerzystów

Nowe pasy wymagają zmiany przyzwyczajeń nie tylko od rowerzystów. Kierowca przecinający zieloną nawierzchnię podczas skręcania lub wjazdu na posesję powinien wcześniej sprawdzić, czy nie nadjeżdża rower.

Szczególne niebezpieczeństwo może pojawić się przy samochodach zaparkowanych bezpośrednio obok trasy. Otwarcie drzwi bez spojrzenia w lusterko może doprowadzić do poważnego wypadku.

Sam zielony kolor nie chroni rowerzysty przed samochodem. Bezpieczeństwo zależy także od czytelnego oznakowania, dobrej widoczności, przestrzegania zakazów parkowania oraz zachowania wszystkich uczestników ruchu.

Czy pięć kilometrów wystarczy?

Nowa trasa nie rozwiąże wszystkich problemów transportowych Limassol. Jej znaczenie polega jednak na stworzeniu ciągłego połączenia zamiast krótkich ścieżek kończących się nagle na kolejnych skrzyżowaniach.

Po zakończeniu inwestycji na trasie mają zostać zainstalowane liczniki rowerów. Zebrane dane pozwolą ocenić, ilu mieszkańców rzeczywiście korzysta z nowej infrastruktury i czy potrzebne są kolejne zmiany.

Dopiero praktyka pokaże, czy zielone pasy zachęcą mieszkańców do przesiadki na rower. Już teraz wiadomo jednak, że stały się jednym z najbardziej widocznych i dyskutowanych elementów przebudowy ulic Limassol.

Źródła: Politis, Cyprus Mail, Philenews, Departament Robót Publicznych Republiki Cypryjskiej, Limassol Municipality.