PESEL dla dziecka urodzonego na Cyprze. Jak go uzyskać krok po kroku?

Dziecko polskich rodziców urodziło się na Cyprze. Ma już cypryjski akt urodzenia, a rodzice dokonali jego transkrypcji i otrzymali polski akt. Czy razem z nim dziecko automatycznie dostało numer PESEL?

Nie. W przypadku dziecka urodzonego za granicą i mieszkającego poza Polską sporządzenie polskiego aktu urodzenia jest warunkiem koniecznym do uzyskania numeru PESEL, ale samo w sobie go nie nadaje. Najczęstsza droga wygląda następująco: najpierw transkrypcja aktu urodzenia, a następnie nadanie PESEL-u podczas pierwszej wizyty paszportowej w Konsulacie RP w Nikozji.

Najpierw polski akt urodzenia

Jeżeli dziecko przyszło na świat na Cyprze, jego pierwszym dokumentem stanu cywilnego będzie cypryjski akt urodzenia.

Aby dziecko mogło otrzymać polski paszport i numer PESEL w standardowej procedurze konsularnej, zagraniczny akt należy najpierw przenieść do polskiego rejestru stanu cywilnego. Procedura ta nazywana jest transkrypcją.

Wniosek o transkrypcję można złożyć:

• w dowolnie wybranym urzędzie stanu cywilnego w Polsce;
• za pośrednictwem Konsulatu RP w Nikozji.

Konsulat przyjmuje wnioski osobiście albo listownie. Do transkrypcji potrzebne są między innymi oryginał zagranicznego aktu urodzenia dziecka zawierającego dane rodziców oraz jego urzędowe tłumaczenie na język polski.

W niektórych przypadkach potrzebne mogą być także dodatkowe dokumenty rodziców. Dotyczy to szczególnie sytuacji, w której jeden z nich nie ma polskiego aktu urodzenia, a małżeństwo rodziców nie zostało wcześniej wpisane do polskiego rejestru.

Ile kosztuje transkrypcja?

Za przyjęcie i opracowanie wniosku o transkrypcję za pośrednictwem Konsulatu RP w Nikozji pobierana jest obecnie opłata w wysokości 60 euro.

Po zakończeniu procedury polski odpis aktu urodzenia można odebrać w konsulacie albo otrzymać pocztą, jeżeli przy składaniu wniosku wybrano taką możliwość.

To jednak dopiero pierwszy etap. Polski akt urodzenia otwiera drogę do nadania numeru PESEL, ale nie oznacza, że dziecko już go otrzymało.

Polski akt urodzenia nie oznacza jeszcze PESEL-u

I tutaj pojawia się najczęstsze nieporozumienie.

Konsulat RP w Nikozji wyjaśnia, że w przypadku dziecka urodzonego za granicą, mieszkającego poza Polską i niemającego zameldowania w kraju sporządzenie polskiego aktu urodzenia nie powoduje automatycznego nadania numeru PESEL.

Polski akt jest natomiast konieczny, aby numer mógł zostać nadany podczas procedury paszportowej.

Kolejność wygląda więc następująco: cypryjski akt urodzenia → transkrypcja → polski akt urodzenia → PESEL przy pierwszym wniosku paszportowym.

Nie wszystkie te czynności odbywają się jednocześnie.

Jak dziecko mieszkające na Cyprze otrzymuje PESEL?

W najczęstszej sytuacji numer PESEL zostanie nadany w związku ze złożeniem pierwszego wniosku o polski paszport.

Jeżeli dziecko urodziło się za granicą i nie ma jeszcze numeru PESEL, o jego nadanie występuje konsul podczas przyjmowania wniosku paszportowego.

Rodzic nie musi więc wcześniej składać w Konsulacie RP oddzielnego formularza z prośbą o nadanie dziecku numeru.

Najpierw musi jednak istnieć polski akt urodzenia. Następnie rodzic zgłasza się osobiście do urzędu konsularnego i składa pierwszy wniosek paszportowy. W ramach tej procedury konsul występuje również o nadanie numeru PESEL.

Czy pierwszy wniosek paszportowy można złożyć przez internet?

Nie, jeżeli dziecko nie ma jeszcze numeru PESEL.

Dla dzieci, które nie ukończyły 12 lat, istnieje możliwość składania wniosków paszportowych przez internet. Z e-usługi można jednak skorzystać tylko wtedy, gdy dziecko ma już nadany numer PESEL.

Jeżeli dziecko urodziło się na Cyprze, uzyskało polski akt urodzenia w wyniku transkrypcji, ale nadal nie ma PESEL-u, pierwszego wniosku paszportowego nie można złożyć online.

Rodzic musi udać się do Konsulatu RP w Nikozji. Podczas wizyty konsul wystąpi o nadanie numeru i przyjmie wniosek o pierwszy dokument paszportowy.

Dopiero przy kolejnych dokumentach, kiedy dziecko ma już PESEL, można korzystać z odpowiednich usług internetowych, jeżeli spełnione są pozostałe wymagania.

Czy nadanie PESEL-u jest płatne?

Nie. Nadanie numeru PESEL jest bezpłatne.

Opłatom podlegają natomiast niektóre czynności poprzedzające lub następujące po jego nadaniu:

• transkrypcja cypryjskiego aktu urodzenia za pośrednictwem konsulatu – obecnie 60 euro;
• wydanie paszportu albo paszportu tymczasowego – zgodnie z aktualną tabelą opłat konsularnych.

Za sam numer PESEL nie pobiera się dodatkowej opłaty.

A jeśli dziecko potrzebuje PESEL-u, ale rodzice nie chcą jeszcze wyrabiać paszportu?

Istnieje również druga ścieżka.

Można wystąpić o nadanie numeru PESEL na wniosek, jeżeli jest on potrzebny w konkretnej sprawie, a obowiązek jego posiadania wynika z określonego przepisu.

We wniosku należy wskazać rzeczywistą podstawę prawną. Nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że numer może przydać się w przyszłości. Jeżeli PESEL-u wymaga urząd albo inna instytucja, powinna ona wskazać przepis będący podstawą tego wymagania.

Taki wniosek składa się w Polsce do właściwego urzędu gminy. Jeżeli nie można ustalić właściwości urzędu na podstawie miejsca zameldowania, zatrudnienia lub siedziby pracodawcy, wniosek rozpatruje Urząd Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy.

W przypadku dziecka mieszkającego z rodzicami na Cyprze znacznie częściej wykorzystywana będzie jednak prostsza droga: nadanie PESEL-u przy pierwszym wniosku paszportowym w konsulacie.

Czy trzeba jechać z dzieckiem do Nikozji?

Pierwszy wniosek paszportowy trzeba złożyć osobiście w Konsulacie RP w Nikozji, jeżeli dziecko nie ma jeszcze numeru PESEL.

To, czy podczas wizyty musi być obecne również dziecko, zależy od jego wieku oraz rodzaju dokumentu. Osobne zasady obowiązują także przy odbiorze gotowego paszportu.

Na przykład dziecko, które nie ukończyło pięciu lat, nie musi być obecne przy odbiorze paszportu. W przypadku dzieci w wieku od 5 do 12 lat osobista obecność przy odbiorze jest wymagana.

Szczegółowe zasady dotyczące obecności dziecka, zgody drugiego rodzica, zdjęcia, opłat i odbioru dokumentu opisujemy w osobnym poradniku paszportowym.

Najpierw sprawdź dane w polskim akcie

Przed wizytą paszportową należy dokładnie sprawdzić polski akt urodzenia dziecka.

Jeżeli w transkrybowanym akcie brakuje części wymaganych danych rodziców, może to uniemożliwić nadanie numeru PESEL i wydanie dokumentu paszportowego.

Problem może pojawić się na przykład wtedy, gdy jeden z rodziców nie ma polskiego aktu urodzenia, a małżeństwo rodziców nie zostało wcześniej zarejestrowane w Polsce.

W takich przypadkach konsulat rekomenduje przedstawienie dodatkowych dokumentów rodzica już podczas składania wniosku o transkrypcję aktu dziecka.

Lepiej uzupełnić dane na tym etapie, niż dowiedzieć się o problemie dopiero podczas wizyty paszportowej.

A co z polskimi znakami?

Dane w cypryjskich dokumentach mogą zostać zapisane bez liter takich jak ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź czy ż.

Przy transkrypcji można złożyć wniosek o dostosowanie pisowni do zasad języka polskiego albo o sprostowanie danych na podstawie polskich aktów stanu cywilnego rodziców.

Imię i nazwisko wpisane do polskiego aktu urodzenia będą później wykorzystywane w rejestrze PESEL i dokumentach paszportowych.

Warto więc sprawdzić poprawność danych przed nadaniem numeru i wyrobieniem pierwszego paszportu.

PESEL nie jest dowodem obywatelstwa

Numer PESEL nie nadaje dziecku polskiego obywatelstwa.

Jeżeli co najmniej jedno z rodziców było obywatelem Polski w chwili narodzin dziecka, dziecko co do zasady nabywa polskie obywatelstwo z mocy prawa przez urodzenie.

PESEL jest natomiast numerem identyfikacyjnym wykorzystywanym w polskich rejestrach i kontaktach z administracją.

Dziecko jest więc obywatelem Polski jeszcze przed otrzymaniem numeru PESEL.

Czy PESEL jest potrzebny dziecku mieszkającemu na Cyprze?

Prędzej czy później najczęściej będzie potrzebny.

Numer PESEL jest wykorzystywany przy wydawaniu polskich dokumentów tożsamości oraz w wielu sprawach załatwianych w polskich urzędach.

Dla rodziny mieszkającej na stałe na Cyprze pierwszym praktycznym momentem, w którym staje się konieczny, jest zazwyczaj wyrabianie dziecku pierwszego polskiego paszportu.

Nie należy mylić PESEL-u z cypryjskim numerem identyfikacyjnym, ARC ani dokumentem MEU1, nazywanym Yellow Slip. Są to odrębne numery i dokumenty wydawane przez administracje dwóch państw.

PESEL dla dziecka urodzonego na Cyprze krok po kroku

Najczęściej pomijany jest punkt piąty.

Rodzice otrzymują polski akt urodzenia i zakładają, że numer PESEL został już automatycznie nadany. W przypadku dziecka urodzonego za granicą, mieszkającego poza Polską i nieposiadającego zameldowania w kraju nie musi tak być.

Polski akt urodzenia otwiera drogę do uzyskania numeru PESEL, ale sam go nie nadaje.

Źródła: Konsulat RP w Nikozji, Ministerstwo Cyfryzacji, ustawa o ewidencji ludności, ustawa o dokumentach paszportowych.