Dziecko urodzone na Cyprze. Jakie ma obywatelstwo i jakie formalności trzeba załatwić?

Dziecko polskich rodziców przychodzi na świat w Larnace, Limassol, Pafos albo Nikozji. Czy dlatego automatycznie zostaje obywatelem Cypru? Czy trzeba zgłosić jego urodzenie również w Polsce? Kiedy pojawiają się polski akt urodzenia, numer PESEL i pierwszy paszport?

Najważniejsza odpowiedź jest prosta: samo urodzenie na Cyprze nie powoduje automatycznego nabycia cypryjskiego obywatelstwa przez dziecko cudzoziemców. Jeżeli natomiast przynajmniej jedno z rodziców jest obywatelem Polski, dziecko nabywa obywatelstwo polskie z mocy prawa już w chwili urodzenia, niezależnie od tego, że przyszło na świat za granicą.

Dziecko urodzone na Cyprze nie staje się automatycznie Cypryjczykiem

To jeden z najczęstszych mitów związanych z narodzinami dziecka za granicą.

Cypr nie stosuje zasady, zgodnie z którą każde dziecko urodzone na jego terytorium automatycznie otrzymuje miejscowe obywatelstwo.

Cypryjskie przepisy stanowią, że osoba urodzona na wyspie po 16 sierpnia 1960 roku jest obywatelem Republiki, jeżeli w chwili jej urodzenia przynajmniej jedno z rodziców było obywatelem Cypru. Prawo przewiduje przy tym szczególne wyjątki, między innymi dotyczące przypadków nielegalnego wjazdu albo pobytu rodzica.

Jeżeli więc mama i tata są Polakami i żadne z nich nie ma obywatelstwa cypryjskiego, fakt, że dziecko urodziło się w szpitalu w Pafos, Limassol czy Larnace, nie daje mu automatycznie cypryjskiego obywatelstwa ani prawa do cypryjskiego paszportu.

Miejsce urodzenia zostanie oczywiście wpisane w dokumentach dziecka. Obywatelstwo jest jednak zupełnie inną kwestią.

Jeśli jedno z rodziców jest Polakiem, dziecko jest Polakiem

W przypadku polskiego prawa sytuacja jest bardzo klarowna.

Artykuł 14 ustawy o obywatelstwie polskim stanowi, że małoletni nabywa obywatelstwo polskie przez urodzenie, jeżeli co najmniej jedno z jego rodziców jest obywatelem polskim.

Nie trzeba więc składać wniosku o nadanie obywatelstwa dziecku tylko dlatego, że urodziło się na Cyprze.

Jeżeli przynajmniej jeden rodzic był obywatelem Polski w chwili narodzin dziecka, jego polskie obywatelstwo wynika bezpośrednio z ustawy.

To ważne rozróżnienie: dziecko nie staje się Polakiem dopiero po wizycie w konsulacie. Obywatelem Polski jest już od chwili narodzin.

Najpierw trzeba zarejestrować urodzenie na Cyprze

Każde dziecko urodzone w Republice Cypryjskiej musi zostać wpisane do cypryjskiego rejestru urodzeń.

Zgodnie z aktualnymi zasadami urodzenie powinno zostać zarejestrowane w ciągu 15 dni. Formalności można załatwić w District Administration Office, czyli administracji dystryktu.

W szpitalu albo klinice dokumentację dotyczącą narodzin wypełnia i podpisuje lekarz lub położna. Odpowiednie kopie pozostają w placówce, trafiają do administracji oraz są przekazywane rodzicom.

Samo przygotowanie dokumentacji przez szpital nie oznacza jednak, że rodzice nie muszą już niczego robić. Urodzenie trzeba formalnie zarejestrować. Dopiero na podstawie wpisu w rejestrze można otrzymać cypryjski akt urodzenia.

Jakie dokumenty będą potrzebne?

Cypryjskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych wymienia przede wszystkim:

• medyczne potwierdzenie urodzenia;
• dowody osobiste albo paszporty rodziców;
• akt małżeństwa rodziców, jeżeli pozostają w małżeństwie;
• dokumenty pobytowe rodziców będących cudzoziemcami;
• w przypadku dziecka urodzonego poza małżeństwem – dokumenty lub oświadczenia wymagane przy uznaniu ojcostwa.

Urząd może poprosić o przedstawienie dodatkowych dokumentów, jeżeli będzie to konieczne do prawidłowego wpisania danych dziecka i jego rodziców.

Za wydanie cypryjskiego aktu urodzenia pobierana jest opłata w wysokości 5 euro.

Rejestracja po upływie 15 dni oznacza dodatkową opłatę 30 euro. Jeżeli minęły trzy miesiące, dopłata wynosi 60 euro, a rodzice muszą przedstawić dodatkową dokumentację, w tym wymagane oświadczenie.

Nie warto więc odkładać rejestracji na później.

Cypryjski akt urodzenia nie jest polskim aktem

Po zarejestrowaniu dziecka rodzice otrzymują dokument wydany przez cypryjską administrację. Dla Republiki Cypryjskiej urodzenie zostało wówczas prawidłowo odnotowane.

Dziecka nie ma jednak jeszcze w polskim rejestrze stanu cywilnego.

Aby otrzymać polski akt urodzenia, należy dokonać transkrypcji cypryjskiego aktu urodzenia. W praktyce oznacza to przeniesienie treści zagranicznego dokumentu do polskiego rejestru stanu cywilnego.

Wniosek można złożyć w Konsulacie RP w Nikozji. Transkrypcji może również dokonać dowolnie wybrany urząd stanu cywilnego w Polsce, bezpośrednio albo za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika.

Ile kosztuje transkrypcja w Konsulacie RP?

Aktualna opłata konsularna za przyjęcie i opracowanie wniosku o transkrypcję aktu urodzenia wynosi 60 euro.

Do wniosku należy dołączyć między innymi:

• wypełniony wniosek;
• oryginał cypryjskiego aktu urodzenia zawierającego dane rodziców;
• wymagane urzędowe tłumaczenie dokumentu na język polski;
• dodatkowe akty stanu cywilnego rodziców, jeżeli są potrzebne do uzupełnienia danych.

Konsulat zwraca uwagę, że brak odpowiednich dokumentów jednego z rodziców może sprawić, że polski akt nie będzie zawierał wszystkich wymaganych informacji. To z kolei może utrudnić nadanie numeru PESEL albo wydanie paszportu.

Czy transkrypcja jest obowiązkowa?

Obywatelstwo i wpis do rejestru stanu cywilnego to dwie różne sprawy.

Dziecko może być obywatelem Polski od chwili narodzin, ale jego urodzenie jest początkowo udokumentowane wyłącznie cypryjskim aktem.

Transkrypcja tworzy polski akt urodzenia. W przypadku dziecka urodzonego za granicą i niezameldowanego w Polsce jest on konieczny do nadania numeru PESEL podczas procedury paszportowej.

W praktyce rodzice planujący wyrobienie dziecku pierwszego polskiego paszportu powinni więc wcześniej doprowadzić do wpisania zagranicznego aktu do polskiego rejestru.

Polski akt nie oznacza jeszcze automatycznego numeru PESEL

Sama transkrypcja cypryjskiego aktu urodzenia nie powoduje automatycznego nadania numeru PESEL dziecku urodzonemu za granicą, jeżeli nie ma ono zameldowania w Polsce.

Konsulat RP w Nikozji wyjaśnia, że w takiej sytuacji polski akt urodzenia jest najpierw sporządzany, a następnie konsul występuje o nadanie dziecku numeru PESEL podczas przyjmowania pierwszego wniosku paszportowego.

Nie trzeba więc organizować oddzielnej wizyty wyłącznie w celu złożenia standardowego wniosku o PESEL przed wizytą paszportową.

Szczegółowej kolejności, wymaganym dokumentom oraz sytuacjom nietypowym poświęcimy osobny poradnik.

Uwaga na polskie znaki w imieniu i nazwisku

To drobiazg, który później może powodować sporo problemów.

Cypryjski akt urodzenia może zawierać dane zapisane bez polskich znaków diakrytycznych. Przy transkrypcji można wnioskować o dostosowanie pisowni do zasad języka polskiego albo o sprostowanie danych na podstawie polskich aktów stanu cywilnego rodziców.

Warto zwrócić na to uwagę przed złożeniem wniosków o kolejne dokumenty.

Jeżeli imię lub nazwisko zostanie zapisane w różny sposób w cypryjskim akcie, polskim rejestrze i paszporcie, może to później powodować dodatkowe pytania podczas załatwiania spraw urzędowych.

A jeśli jedno z rodziców jest Cypryjczykiem?

Wtedy sytuacja wygląda inaczej.

Cypryjskie prawo wiąże obywatelstwo dziecka przede wszystkim z obywatelstwem jego rodziców, a nie wyłącznie z miejscem urodzenia. Jeżeli w chwili narodzin jedno z rodziców jest obywatelem Republiki Cypryjskiej, dziecko urodzone na wyspie co do zasady nabywa obywatelstwo cypryjskie na podstawie pochodzenia, z zastrzeżeniem szczególnych wyjątków przewidzianych w ustawie.

Jeżeli drugie z rodziców jest Polakiem, dziecko może jednocześnie nabyć obywatelstwo polskie.

Może więc od urodzenia posiadać dwa obywatelstwa. Nadal trzeba jednak zarejestrować jego narodziny i wyrobić odpowiednie dokumenty w obu państwach.

A co z Yellow Slip dziecka?

Polskie dziecko jest obywatelem Unii Europejskiej. Jeżeli ma mieszkać w Republice Cypryjskiej dłużej niż trzy miesiące, należy również uregulować jego pobyt.

W przypadku obywateli UE i członków rodziny będących obywatelami UE właściwą procedurą jest MEU1, powszechnie nazywany Yellow Slip.

Noworodek nie zostaje automatycznie dopisany do dokumentu rodzica. Cypryjski akt urodzenia także nie zastępuje dokumentu pobytowego dziecka.

Ponieważ standardowe informacje urzędu opisują termin rejestracji przede wszystkim w odniesieniu do przyjazdu obywatela UE na Cypr, sposób liczenia terminu w przypadku dziecka urodzonego już na wyspie najlepiej potwierdzić we właściwej jednostce Migration Department.

Najprostsza kolejność dla polskich rodziców

Poszczególne formalności najlepiej wykonywać we właściwej kolejności.

Na każdym etapie powstaje inny dokument, który spełnia inną funkcję.

Cypryjski akt urodzenia potwierdza, gdzie i kiedy dziecko się urodziło.

Polskie obywatelstwo wynika z obywatelstwa przynajmniej jednego rodzica.

Polski akt urodzenia powstaje po transkrypcji.

PESEL jest nadawany w oddzielnej procedurze związanej w tym przypadku z pierwszym wnioskiem paszportowym.

Yellow Slip potwierdza natomiast rejestrację pobytu dziecka jako obywatela UE w Republice Cypryjskiej.

Dziecko urodzone na Cyprze może więc być Polakiem od pierwszej sekundy życia, chociaż przez pierwsze tygodnie nie ma jeszcze polskiego aktu urodzenia, numeru PESEL ani polskiego paszportu.

I właśnie to jest najważniejsza rzecz, którą warto zapamiętać.

Źródła: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Republiki Cypryjskiej, Civil Registry Law 141(I)/2002, Migration Department Republiki Cypryjskiej, ustawa o obywatelstwie polskim, Konsulat RP w Nikozji.