Nocą ruszają zraszacze. Tak cypryjskie miasta pozostają zielone

Nocą, gdy ulice pustoszeją i temperatura spada, w wielu cypryjskich miastach uruchamiają się systemy nawadniania. To dzięki nim trawniki, drzewa i pasy zieleni mogą przetrwać miesiące upałów i niemal całkowitego braku deszczu. Co ważne, do podlewania terenów zielonych na dużą skalę wykorzystuje się wodę odzyskaną po oczyszczaniu ścieków, a nie cenną wodę pitną. Cypr od lat traktuje ją jako ważny element swojego bilansu wodnego.

Dlatego zraszacze często pracują właśnie nocą. Cypryjskie zasady dotyczące wykorzystania wody odzyskanej na ogólnodostępnych terenach zielonych wprost zalecają nocne nawadnianie przy użyciu niskich zraszaczy i przy bezwietrznej pogodzie. Pozwala to ograniczyć kontakt przechodniów z wodą, a przy okazji zmniejsza straty powodowane przez parowanie.

Tak wygląda to nocą w mieście

Za dnia można przejść obok trawnika czy obsadzonego roślinami pasa rozdzielającego jezdnię i nawet nie zastanawiać się, skąd bierze się jego zieleń.

Odpowiedź pojawia się po zmroku.

Na naszym filmie widać uruchomione nocą zraszacze podlewające miejską roślinność:

W klimacie, w którym przez wiele tygodni latem praktycznie nie pada, bez regularnego nawadniania większość takiej roślinności bardzo szybko straciłaby swój zielony wygląd.

To woda po ściekach – ale po dokładnym oczyszczeniu

Określenie „woda odzyskana” brzmi znacznie przyjemniej niż „oczyszczone ścieki”, ale właśnie o taki proces chodzi.

Ścieki trafiają do oczyszczalni, gdzie na Cyprze stosuje się także trzeci stopień oczyszczania. Powstająca w ten sposób woda nie jest przeznaczona do picia, ale jej parametry pozwalają wykorzystywać ją m.in. do nawadniania upraw i terenów zielonych.

To ma ogromne znaczenie na wyspie zmagającej się z permanentnym deficytem wody. Każdy metr sześcienny wody odzyskanej zużyty do podlewania parku czy trawnika oznacza, że do tego samego celu nie trzeba wykorzystywać zasobów ze zbiorników lub wody odsolonej przeznaczanej przede wszystkim do zaopatrzenia mieszkańców.

Cypryjskie przepisy wymagają również, aby instalacje wykorzystujące taką wodę były wyraźnie oznakowane. Elementy sieci powinny mieć czerwone oznaczenia i informację, że woda nie nadaje się do picia.

SPRAWDŹ TAKŻE
Skąd właściwie bierze się woda używana dziś na wyspie i dlaczego coraz większą rolę odgrywają odsalarnie oraz ponowne wykorzystanie wody?
Skąd mamy wodę na Cyprze? Coraz częściej z morza, nie z zapór

A ten zapach?

Jeżeli ktoś przechodził nocą obok właśnie podlewanego pasa zieleni, mógł zauważyć jeszcze jedną rzecz.

Czasami woda ma dość charakterystyczny, delikatnie mówiąc – niezbyt przyjemny zapach.

Nie oznacza to, że zraszacze podlewają trawnik nieoczyszczonymi ściekami. Woda przeznaczona do takiego wykorzystania musi przejść wymagane oczyszczanie i podlega określonym zasadom jakości oraz sposobu stosowania.

W wodzie odzyskanej mogą jednak pozostawać związki i substancje, które nadają jej inny zapach niż wodzie pitnej. Na jego intensywność mogą wpływać także sposób magazynowania, temperatura oraz warunki panujące w sieci.

Dlatego zapach sam w sobie nie oznacza, że woda jest nieoczyszczona.

Na autostradach pojawiają się cysterny

Jeszcze ciekawiej rozwiązano podlewanie roślinności przy części cypryjskich autostrad.

Nie wszędzie istnieje stałe źródło wody doprowadzone bezpośrednio do zieleni. W takich miejscach wykorzystywane są cysterny dowożące wodę do podlewania roślin.

I to nie jest tylko obserwacja z drogi.

W 2026 roku Departament Leśnictwa ogłosił osobne przetargi na wynajem cystern do podlewania roślin przy drogach i autostradach. Jeden z nich dotyczy bezpośrednio autostrady Pafos–Limassol, a inne obejmują tereny drogowe w dystryktach Nikozji, Larnaki i Famagusty.

Starsza dokumentacja przetargowa pokazuje skalę takiej operacji. Na 26-kilometrowym odcinku autostrady Limassol–Pafos między Erimi a Petra tou Romiou przewidywano wykorzystanie cystern o pojemności co najmniej 14 m³ i transport nawet około 112 m³ wody podczas dnia prowadzenia podlewania.

W tegorocznym budżecie Departamentu Leśnictwa również znajdują się środki na utrzymanie przydrożnej roślinności, w tym właśnie zakup usług cystern z wodą.

Nie oznacza to jednak, że każda autostrada jest podlewana codziennie albo że wszędzie działa identyczny system. Sposób zależy od odcinka i istniejącej infrastruktury.

Zieleń, której zwykle nie zauważamy

System działa najczęściej wtedy, kiedy większość mieszkańców śpi.

Dlatego jadąc rano przez miasto widzimy zielone pasy między jezdniami, drzewa przy ulicach czy zadbane ronda, ale znacznie rzadziej ludzi zastanawiających się, ile infrastruktury wodnej stoi za utrzymaniem tej zieleni przy 35–40 stopniach i miesiącach bez deszczu.

Na Cyprze odpowiedź brzmi często: oczyszczamy wodę, której nie można już wykorzystać jako pitnej, i używamy jej po raz drugi.

A jeśli o drugiej w nocy zraszacze przy ulicy nagle zaczną pracować i poczujecie charakterystyczny zapach – będziecie już wiedzieć dlaczego.

Źródła: Water Development Department, Department of Forests, eProcurement Republic of Cyprus, Code of Good Agricultural Practice.