Uczniowie na Cyprze rozpoczęli rok bez podręczników. Brakuje książek do matematyki i angielskiego

Część uczniów na Cyprze rozpoczęła nowy rok szkolny bez wszystkich potrzebnych podręczników. Największy problem dotyczy książek do matematyki w szkołach podstawowych oraz podręczników do języka angielskiego w szkołach średnich. W niektórych placówkach nauczyciele otrzymali jedynie tymczasowe materiały przygotowane przez państwową drukarnię.

Sprawą zajęła się parlamentarna Komisja Edukacji. Jej członkowie domagają się zmiany zasad zawierania umów z dostawcami, wprowadzenia wyraźniejszych terminów oraz konsekwencji za opóźnienia. Ministerstwo Edukacji przyznało, że tegoroczna umowa okazała się problematyczna, ale utrzymuje, że szkoły otrzymały rozwiązania zastępcze.

Podręczniki miały być dostarczone w lipcu

Przetargi dotyczące podręczników rozstrzygnięto w marcu 2026 roku. Zgodnie z przyjętym harmonogramem dostawca miał przekazać książki około 19 lipca.

Umowa pozwalała jednak na przedłużenie tego terminu o 20 dni. Po uwzględnieniu dodatkowego czasu potrzebnego na wysłanie formalnego pisma ostateczna data wypadała około 15 sierpnia.

Przewodniczący parlamentarnej Komisji Edukacji Chrysanthos Savvides zwrócił uwagę, że termin ten przypadł na okres sierpniowych urlopów i święta Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, kiedy wiele firm na Cyprze ogranicza działalność.

Zdaniem komisji już sama konstrukcja harmonogramu zwiększała ryzyko, że podręczniki nie dotrą przed rozpoczęciem roku szkolnego. Przedstawiciele ministerstwa mieli podczas posiedzenia przyznać, że obowiązująca umowa wymaga zmian.

Największy problem z matematyką

Braki szczególnie dotknęły szkoły podstawowe. Nie dostarczono na czas części zeszytów i podręczników do matematyki, czyli przedmiotu prowadzonego niemal codziennie.

Ministerstwo Edukacji zwróciło się do państwowej drukarni o pilne przygotowanie kolorowych materiałów zawierających pierwsze trzy rozdziały brakujących książek. Miały one umożliwić prowadzenie lekcji do czasu dostarczenia właściwych podręczników.

Według informacji przedstawionych w parlamencie około 80 proc. tymczasowych materiałów trafiło już do szkół. Nie oznacza to jednak, że otrzymały je wszystkie placówki. Na Cyprze działa ponad 300 szkół podstawowych, a część z nich nadal czeka na materiały.

Przewodnicząca związku nauczycieli szkół podstawowych POED Myria Vasileiou podkreśliła, że wydrukowane kartki lub niewielkie tymczasowe zeszyty nie mogą być traktowane jako pełnowartościowy zamiennik podręcznika.

Uczniowie szkół średnich czekają na książki do angielskiego

Problemy występują również w szkołach średnich. Tam nie dostarczono części podręczników do języka angielskiego.

Zawarte umowy zobowiązały dostawców do udostępnienia książek w formie elektronicznej. Zdaniem nauczycieli nie rozwiązuje to jednak całkowicie problemu, ponieważ zajęcia z języka angielskiego w znacznym stopniu opierają się na pracy z konkretnym podręcznikiem.

Przedstawiciele średniego szkolnictwa ogólnego przewidują, że brakujące książki powinny znaleźć się w szkołach do końca września, a najpóźniej w połowie października.

Termin ten budzi niepokój nauczycieli, uczniów i rodziców. Rok szkolny już się rozpoczął, a w części klas materiały zastępcze mogą być wykorzystywane jeszcze przez kilka tygodni.

Szkoły techniczne otrzymały prawie wszystkie książki

Znacznie lepiej wygląda sytuacja w szkolnictwie technicznym. Według danych przedstawionych Komisji Edukacji dostarczono tam około 97 proc. potrzebnych podręczników.

Problem nie dotyczy więc wszystkich szkół i przedmiotów w takim samym stopniu. Największe braki koncentrują się obecnie w szkołach podstawowych oraz na zajęciach z języka angielskiego w szkołach średnich.

Ministerstwo Edukacji podkreśla także, że we wrześniu nauczyciele szkół podstawowych zwykle nie rozpoczynają pracy bezpośrednio od realizacji kolejnych rozdziałów podręczników. Początek roku przeznaczany jest między innymi na poznanie uczniów i przeprowadzenie ocen diagnostycznych.

Związki nauczycieli odpowiadają jednak, że nie usprawiedliwia to niedostarczenia książek na czas.

Ministerstwo chce zamówić więcej egzemplarzy

Jednym z rozwiązań zapowiedzianych na kolejny rok ma być zwiększenie środków przeznaczonych na druk materiałów edukacyjnych.

W budżecie na 2027 rok ministerstwo chce zabezpieczyć pieniądze pozwalające na przygotowanie podwójnej liczby podręczników. Dodatkowy zapas miałby ograniczyć ryzyko podobnych problemów podczas rozpoczynania kolejnego roku szkolnego.

Nie rozwiązuje to jednak kwestii odpowiedzialności za tegoroczne opóźnienia. Parlamentarzyści domagają się informacji, jakie kary i klauzule umowne mogą zostać zastosowane wobec dostawcy, który nie dotrzymał harmonogramu.

Pojawił się również postulat, aby przyszłe umowy zawierały wcześniejsze i jednoznaczne terminy dostaw oraz wyraźne konsekwencje finansowe za ich przekroczenie.

Komisja chce zmiany umów

Parlamentarna Komisja Edukacji uznała, że dotychczasowy system wymaga przeglądu. Zdaniem jej członków rozpoczęcie roku szkolnego bez kompletu podstawowych podręczników nie powinno być akceptowane, nawet jeżeli szkołom przekazano pliki elektroniczne albo tymczasowe materiały.

Ministerstwo utrzymuje, że problemy nie wynikały z opóźnionego przetargu lub oceny ofert. Odpowiednie procedury miały zostać przeprowadzone na czas, a za zwłokę odpowiadał jeden z wykonawców.

Opozycja wskazuje natomiast, że ostateczna odpowiedzialność za przygotowanie szkół spoczywa na państwie. To ministerstwo powinno tak konstruować umowy i harmonogramy, aby ewentualne problemy jednego dostawcy nie pozostawiały uczniów bez książek.

Obecnie szkoły czekają na pozostałe dostawy. Według oficjalnych zapowiedzi wszystkie brakujące podręczniki powinny dotrzeć najpóźniej w połowie października. Część parlamentarzystów wyraża jednak obawy, że również ten termin może nie zostać dotrzymany.

Źródła: Politis, Cyprus News Agency.