Diesel na Cyprze najdroższy w historii. Ponad 100 stacji sprzedaje paliwo powyżej 2 euro

Średnia cena oleju napędowego na Cyprze wzrosła do rekordowych 1,997 euro za litr. To więcej niż podczas kryzysu paliwowego w 2022 roku. Na ponad 100 stacjach diesel kosztuje już powyżej 2 euro, a najwyższa zarejestrowana cena wynosi 2,098 euro za litr.

Podwyżki mogą trwać. Ekspert energetyczny Charalambos Ellinas przewiduje, że w ciągu najbliższych dwóch miesięcy diesel może kosztować 2,10–2,20 euro za litr, a wysokie ceny paliw mogą utrzymać się nawet do połowy 2027 roku. Organizacje konsumenckie i właściciele stacji apelują do rządu o obniżenie VAT lub zwrot dodatkowych wpływów podatkowych mieszkańcom.

Padł rekord z 2022 roku

Według danych cypryjskiego Obserwatorium Cen Detalicznych Paliw średnia cena diesla wyniosła w piątek, 25 września, 1,997 euro za litr.

Tym samym przekroczony został poprzedni rekord, który padł 12 lipca 2022 roku. Średnia cena oleju napędowego wynosiła wówczas 1,989 euro.

Aktualne stawki na poszczególnych stacjach mieszczą się w bardzo szerokim przedziale:

• najniższa cena diesla – 1,879 euro za litr,
• średnia cena diesla – 1,997 euro za litr,
• najwyższa cena diesla – 2,098 euro za litr.

Różnica między najtańszą a najdroższą stacją wynosi prawie 22 centy na litrze. Przy tankowaniu 50 litrów wybór punktu sprzedaży może oznaczać ponad 10 euro różnicy.

Prezes Cypryjskiego Związku Konsumentów Marios Drousiotis ocenił, że średnia cena może przekroczyć 2 euro już w najbliższym czasie. Podwyżki ogłaszane przez importerów nie pojawiają się bowiem jednocześnie na wszystkich stacjach. Zwykle są wprowadzane stopniowo przez dwa lub trzy dni.

Część sprzedawców może zmienić ceny dopiero w poniedziałek. Oznacza to, że nawet jeżeli w weekend średnia pozostanie minimalnie poniżej 2 euro, kolejne aktualizacje cenników mogą przesunąć ją ponad tę granicę.

Benzyna jeszcze poniżej rekordu

Benzyna 95 również drożeje, ale jej średnia cena nadal pozostaje poniżej historycznego maksimum z 2022 roku.

Obecnie litr benzyny 95 kosztuje:

• najtaniej – 1,613 euro,
• średnio – 1,718 euro,
• najdrożej – 1,798 euro.

Rekordowa średnia cena z lipca 2022 roku wynosiła 1,828 euro za litr. Do jej przekroczenia jeszcze nie doszło, choć kolejne podwyżki nie są wykluczone.

Znacznie gorzej wygląda sytuacja osób wykorzystujących olej opałowy. Jego średnia cena wzrosła do 1,608 euro za litr, ustanawiając nowy rekord. W lipcu 2022 roku wynosiła 1,515 euro.

Aktualnie olej opałowy jest sprzedawany w cenach od 1,489 do 1,735 euro za litr.

Diesel może kosztować nawet 2,20 euro

Ekspert energetyczny Charalambos Ellinas przewiduje, że w ciągu jednego lub dwóch miesięcy cena oleju napędowego na Cyprze może przekroczyć 2,10–2,20 euro za litr.

Jego zdaniem problemy nie zakończą się wraz z najbliższą dostawą paliwa. Wysokie ceny diesla i paliwa lotniczego mogą utrzymywać się do połowy 2027 roku.

Ellinas wskazuje na dwa główne powody:

• ograniczenie pracy rosyjskich rafinerii uszkodzonych w atakach dronów,
• spadek eksportu diesla i innych produktów naftowych z rejonu Zatoki Perskiej.

Problemem nie jest więc wyłącznie cena ropy. Nawet przy jej okresowych spadkach gotowy diesel może pozostawać bardzo drogi ze względu na ograniczone możliwości produkcji i trudniejszy dostęp do dostaw.

Rosnące koszty paliwa mogą przełożyć się na transport, ceny produktów w sklepach i usługi. Szczególnie odczuwalne mogą być podwyżki dotyczące towarów sprowadzanych na wyspę lub przewożonych ciężarówkami.

Organizacje domagają się obniżenia VAT

Cypryjski Związek Konsumentów oraz stowarzyszenie właścicieli stacji paliw apelują o dodatkową pomoc państwa.

Marios Drousiotis zwraca uwagę, że wraz ze wzrostem cen rosną również wpływy budżetu z podatku VAT. Według przedstawionych przez niego wyliczeń państwo otrzymuje obecnie dodatkowo:

• 7,5 centa VAT z każdego litra benzyny,
• 11 centów z litra diesla,
• 12,34 centa z litra oleju opałowego.

Organizacje proponują obniżenie VAT na paliwa albo zwrócenie dodatkowych dochodów podatkowych mieszkańcom w postaci działań osłonowych.

Drousiotis zaproponował zmniejszenie stawki VAT z 19 do 5 proc., podobnie jak w przypadku energii elektrycznej. Szczególnie pilna ma być pomoc dotycząca oleju opałowego przed sezonem zimowym.

Na razie na Cyprze obowiązuje obniżona akcyza na paliwa. Ulga zmniejsza obciążenie o około 8,3 centa na litrze i została przedłużona do końca listopada. Bez niej ceny widoczne na dystrybutorach byłyby jeszcze wyższe.

Na Cyprze trudno zrezygnować z samochodu

Przedstawiciele branży paliwowej wskazują, że mieszkańcy Cypru mają niewiele realnych możliwości ograniczenia korzystania z samochodów.

Poza centrami największych miast transport publiczny często nie pozwala wygodnie dojechać do pracy, szkoły czy urzędu. W wielu miejscowościach prywatny samochód pozostaje podstawowym środkiem transportu.

Z tego powodu zużycie paliwa nie spada proporcjonalnie do rosnących cen. Kierowcy mogą ograniczać podróże, ale w wielu przypadkach nie są w stanie całkowicie z nich zrezygnować.

Rosnące ceny nie są już wyłącznie zapowiedzią. Diesel ustanowił nowy historyczny rekord, a granica 2 euro została przekroczona na ponad 100 stacjach. Jeżeli prognozy ekspertów się potwierdzą, kierowców czekają kolejne trudne miesiące.

Źródła: Obserwatorium Cen Detalicznych Paliw Cypryjskiej Służby Ochrony Konsumentów, Cypryjska Agencja Prasowa, Philenews, Cyprus Mail