Żółwie morskie na Cyprze. Młode ruszają do morza

Żółwie morskie na Cyprze przeżywają właśnie jeden z najważniejszych okresów roku. Latem samice składają jaja na piaszczystych plażach, a w sierpniu z części gniazd zaczynają wychodzić młode, które po raz pierwszy ruszają w stronę Morza Śródziemnego.

Na wyspie gniazdują dwa gatunki: karetta (Caretta caretta) oraz żółw zielony (Chelonia mydas). Jednym z najważniejszych obszarów ich ochrony jest Lara–Toxeftra na półwyspie Akamas, ale miejsca lęgowe znajdują się również na innych odcinkach zachodniego wybrzeża.

Dwa gatunki żółwi morskich na Cyprze

Karetta i żółw zielony spędzają większość życia w morzu, ale samice wracają na piaszczyste wybrzeża, aby złożyć jaja. Dla żółwia zielonego wschodnia część Morza Śródziemnego ma szczególne znaczenie – cypryjski Departament Środowiska wskazuje Cypr jako jeden z najważniejszych obszarów jego rozrodu w regionie.

Oba gatunki można spotkać w rejonie Lara–Toxeftra. Tam piaszczyste plaże przeplatają się ze skalistym wybrzeżem, a cały obszar został objęty szczególną ochroną właśnie ze względu na znaczenie dla rozmnażania żółwi.

Nie oznacza to jednak, że żółwie występują wyłącznie na Larze. Oficjalne programy monitoringu obejmują również inne fragmenty zachodniego wybrzeża i zatoki Chrysochous.

Sierpień to czas, kiedy pojawiają się młode

Visit Cyprus wskazuje okres od lipca do września jako czas, kiedy w rejonie Lara Bay można mieć szczęście i zobaczyć świeżo wyklute żółwie. Nie jest to jednak atrakcja odbywająca się o określonej godzinie – wszystko zależy od naturalnego cyklu poszczególnych gniazd.

W przypadku żółwia zielonego Departament Środowiska podaje, że w jednym gnieździe znajduje się około 120 jaj. Inkubacja trwa około siedmiu tygodni, po czym młode wydostają się z piasku.

Ich pierwsza podróż jest bardzo krótka, ale niezwykle ważna. Młode instynktownie kierują się w stronę najjaśniejszej części nocnego horyzontu, która w naturalnych warunkach prowadzi je ku morzu.

Warto wiedzieć

Samica żółwia zielonego nie składa jaj każdego roku. Według Departamentu Środowiska wraca na lęgi zwykle co 2–3 lata, a podczas jednego sezonu może przygotować około 3–5 gniazd w odstępach mniej więcej dwóch tygodni.

Lara–Toxeftra jest rezerwatem, a nie zwykłą plażą

Historia ochrony żółwi w tym miejscu zaczęła się kilkadziesiąt lat temu. Pierwsze regularne badania plaż rozpoczęły się w 1976 r., dwa lata później utworzono Lara Turtle Station, a w 1989 r. powstał chroniony obszar Lara–Toxeftra.

Dziś Departament Rybołówstwa i Badań Morskich monitoruje plaże i zabezpiecza gniazda. Zasadą jest pozostawianie ich dokładnie tam, gdzie zostały założone. Jeżeli gniazdo znajduje się zbyt blisko morza i istnieje ryzyko zalania, może zostać przeniesione wyżej, ale na tej samej plaży. Według informacji UNEP/MAP dotyczy to około 5 proc. gniazd.

Charakterystyczne zabezpieczenia widoczne na piasku nie są więc przypadkowymi konstrukcjami. Chronią miejsca, pod którymi rozwijają się jaja, i pozwalają ograniczyć ingerencję ludzi oraz drapieżników.

Na chronionych plażach obowiązują specjalne zasady

W Lara–Toxeftra okres szczególnej ochrony trwa od 1 czerwca do końca września. W tym czasie obowiązują ograniczenia dotyczące zarówno plaż, jak i części przyległego morza.

Od zachodu do wschodu słońca ludzie nie mogą przebywać na chronionych plażach. Zabronione jest również rozstawianie parasoli i leżaków, biwakowanie oraz wjeżdżanie pojazdami na plażę. Przepisy ograniczają także wpływanie i kotwiczenie jednostek oraz większość form połowu w chronionej części morza.

To ważne szczególnie w sierpniu. Chęć zobaczenia młodych żółwi nie oznacza, że można nocą chodzić między gniazdami czy próbować samodzielnie pomagać zwierzętom.

Co zrobić, gdy zobaczymy gniazdo lub młodego żółwia?

Najlepszą pomocą jest brak ingerencji.

Nie należy przesuwać zabezpieczeń, rozkopywać piasku ani próbować samodzielnie wyjmować młodych z gniazda. Program ochrony prowadzony jest przez specjalistów, a plaże lęgowe są monitorowane.

Także spotkanie młodego żółwia zmierzającego do morza powinno pozostać obserwacją naturalnego zjawiska, a nie okazją do dotykania czy przenoszenia zwierzęcia.

To jeden z tych przypadków, gdy najlepsze zdjęcie można zrobić z dystansu.

Ochrona trwa już ponad pół wieku

Żółw zielony został objęty ochroną prawną na Cyprze już w 1971 r. Późniejsze programy monitoringu, ochrona gniazd i utworzenie rezerwatu Lara–Toxeftra sprawiły, że działania prowadzone są tu nie od kilku sezonów, lecz od dziesięcioleci.

Dlatego ślady na piasku, niewielkie metalowe zabezpieczenie gniazda czy mały żółw zmierzający do wody są czymś więcej niż wakacyjną ciekawostką.

To kolejny etap cyklu życia zwierząt, dla których część cypryjskich plaż pozostaje jednym z najważniejszych miejsc w całym Morzu Śródziemnym.

Materiał opracowano na podstawie informacji Departamentu Środowiska, Departamentu Lasów, Departamentu Rybołówstwa i Badań Morskich, Visit Cyprus oraz UNEP/MAP – Regional Activity Centre for Specially Protected Areas.