Nielegalna migracja na Cyprze spadła o 92 proc. Wyspa potrzebuje pracowników

Liczba osób przybywających na Cypr nielegalnie spadła o 92 proc. w porównaniu ze szczytowym 2022 rokiem. W ośrodku recepcyjnym Pournara, w którym cztery lata temu przebywało ponad 3 tys. osób, obecnie zakwaterowanych jest zaledwie 142 migrantów.

Jednocześnie wyspa mierzy się z niedoborem pracowników. Rząd chce więc ograniczać nielegalne przekraczanie granic, ale rozwijać legalną migrację zarobkową. Cypr podpisał umowę dotyczącą rekrutacji pracowników z Egiptem i przygotowuje podobne porozumienie z Indiami.

Nielegalna migracja na Cyprze spadła o 92 proc.

Wiceminister migracji i ochrony międzynarodowej Nicholas Ioannides przekazał, że tak duży spadek nie jest efektem jednej decyzji. Według niego złożyło się na niego kilka działań prowadzonych równocześnie.

Wzmocniono nadzór nad Zieloną Linią, zamontowano kamery i zwiększono liczbę patroli morskich. Przyspieszono również rozpatrywanie wniosków o azyl oraz procedury powrotów osób, które nie otrzymały prawa do ochrony.

Wcześniej rozpatrywanie wniosku mogło trwać latami. Obecnie w prostszych przypadkach decyzja może zostać wydana w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Dotyczy to szczególnie osób pochodzących z państw uznawanych za bezpieczne.

Od początku 2026 roku ponad 4 tys. osób zostało repatriowanych albo deportowanych. Władze współpracują także z państwami trzecimi, krajami Unii Europejskiej i Europolem przy zwalczaniu grup organizujących przemyt ludzi.

Zielona Linia przestała być główną trasą

Przez kilka lat znaczna część migrantów dostawała się na obszary kontrolowane przez Republikę Cypryjską przez północną część wyspy, a następnie przekraczała Zieloną Linię.

Zdaniem władz część takich podróży była organizowana przez grupy przemytnicze. Migranci przybywali przez Turcję, a później byli kierowani w stronę terenów kontrolowanych przez Republikę Cypryjską.

Rząd prowadził również kampanie informacyjne w państwach Afryki Subsaharyjskiej. Z ustaleń władz wynikało, że część osób nie rozumiała położenia i statusu Cypru. Niektórzy mieli być przekonani, że z wyspy będą mogli łatwo przedostać się dalej do Europy kontynentalnej.

Cypr nie prowadził w tej sprawie bezpośrednich rozmów z Turcją. O podjęcie odpowiednich działań zwrócono się natomiast do Komisji Europejskiej. Władze wskazują również, że sama Turcja zaostrzyła swoją politykę migracyjną.

W ośrodku Pournara zostały 142 osoby

Spadek liczby nielegalnych przyjazdów wyraźnie zmniejszył presję na ośrodki recepcyjne.

Podczas ostatniej wizyty w Pournara przebywały 142 osoby. Na początku 2022 roku było ich ponad 3 tys. W ośrodku Kofinou zakwaterowanych jest obecnie około 500 osób, głównie rodzin.

Na rozpatrzenie nadal czeka około 12 tys. wniosków azylowych.

Zmniejszyła się również liczba małoletnich bez opieki. Kiedy w 2024 roku utworzono Wiceministerstwo Migracji i Ochrony Międzynarodowej, było ich około 1100. Obecnie jest ich około 350.

Spośród nich 132 mieszka w obiektach zapewnianych przez wiceministerstwo. Pozostali przebywają w rodzinach zastępczych albo u krewnych.

Ponad 5 tys. Syryjczyków wróciło do kraju

Od zakończenia działań wojennych w Syrii na dobrowolny powrót zdecydowało się około 5,5 tys. osób przebywających wcześniej na Cyprze.

Część wycofała wnioski o azyl lub zrezygnowała z przyznanej ochrony. W innych przypadkach wnioski zostały odrzucone albo status ochronny cofnięto, między innymi z powodu niespełniania wymaganych warunków.

Nicholas Ioannides ocenił, że trudne warunki życia w Syrii nie stanowią same w sobie podstawy do uzyskania azylu. Stanowisko rządu dotyczące bezpieczeństwa powrotów do tego kraju nadal może jednak budzić kontrowersje.

Cypr współpracuje z Międzynarodową Organizacją ds. Migracji nad programem, który ma pomóc powracającym w ponownym osiedleniu się w Syrii.

Wprowadzono również rozwiązanie pozwalające jednemu członkowi syryjskiej rodziny pozostać na Cyprze z pozwoleniem na pracę, podczas gdy pozostali dobrowolnie wracają do kraju.

Cypr potrzebuje pracowników z zagranicy

Spadek nielegalnej migracji nie oznacza, że rząd chce ograniczyć przyjazd wszystkich cudzoziemców. Przeciwnie – przy bezrobociu wynoszącym około 4 proc. zagraniczni pracownicy stają się niezbędni dla części gospodarki.

Nicholas Ioannides podkreślił, że chodzi przede wszystkim o legalne zatrudnianie osób w branżach, w których brakuje miejscowych kandydatów. Niedobory pracowników dotyczą między innymi budownictwa, hotelarstwa, gastronomii, rolnictwa i opieki domowej.

Cypr podpisał już dwustronną umowę dotyczącą legalnej rekrutacji pracowników z Egiptu. Podobne porozumienie przygotowywane jest z Indiami.

Osoby ubiegające się o azyl mogą podejmować pracę, ale tylko w określonych sektorach. Rząd nie planuje całkowitego otwarcia dla nich rynku pracy, ponieważ obawia się wykorzystywania procedury azylowej przede wszystkim jako sposobu uzyskania zatrudnienia.

Legalny pobyt ma być prostszy

Jednym z największych problemów pozostaje biurokracja związana z legalnym pobytem i zatrudnianiem cudzoziemców.

Część pracodawców i gospodarstw domowych może już przez internet odnawiać pozwolenia dla wybranych pracowników oraz pomocy domowych. Kolejne usługi mają być stopniowo przenoszone do systemu elektronicznego.

Celem wiceministerstwa jest umożliwienie załatwiania większości spraw związanych z legalną migracją online do końca 2027 roku. W przyszłości wnioskodawcy mają również śledzić przez internet, na jakim etapie znajduje się ich sprawa.

Zmiany dotyczą przede wszystkim obywateli państw trzecich. Polacy, jako obywatele Unii Europejskiej, korzystają z prawa do swobodnego przemieszczania się i podejmowania pracy na Cyprze. Przy dłuższym pobycie nadal muszą jednak dopełnić obowiązku rejestracji.

Rząd chce zmienić sposób postrzegania migracji

Cypr przygotował również krajową strategię integracji osób legalnie przebywających na wyspie. Obejmuje ona naukę języka, zdobywanie kwalifikacji, poznawanie miejscowych instytucji oraz działania przeciwko stereotypom.

Władze przyznają, że podczas największej presji migracyjnej wzrosły napięcia społeczne. Jednocześnie podkreślają, że większość migrantów przebywających legalnie na wyspie pracuje, przestrzega prawa i uczestniczy w gospodarce.

Celem rządu jest więc wyraźne oddzielenie dwóch kwestii: ograniczania nielegalnej migracji oraz rozwijania kontrolowanej migracji zarobkowej.

Źródła: Cyprus Mail, Wiceministerstwo Migracji i Ochrony Międzynarodowej Republiki Cypryjskiej, dane przedstawione w Izbie Reprezentantów.